حفظ سلامت خانواده بهخصوص در ايامي مانند نوروز كه خانوادهها درصدد برگزاري هرچه مفرحتر تعطيلات خود هستند، از اهميت ويژهاي برخوردار است، چرا که با رعايت نکردن برخي نکات ساده، شيريني اين ايام ميتواند به تلخي بدل شود.
فراموشنكنيد در بسياري از موارد، مشکلات در نتيجه تغييراتي كه در الگوي مصرف غذا رخ ميدهد، به وجود مي آيد و در نتيجه، با اندک توجهي مي توان از آنها پيشگيري کرد. متخصصان تغذيه از تغذيه سالم در ايام نوروز ميگويند.
دکتر صفوي مدير دفتر بهبود تغذيه وزارت بهداشت، در اين رابطه به همشهري ميگويد: «در مورد افراد بزرگسال نيز زيادهروي در مصرف ميتواند منجر به مشكلات گوارشي و همچنين افزايش انرژي دريافتي و در نتيجه اضافه وزن در اين ايام شود و در مورد افرادي كه مبتلا به ديابت، قند خون و يا چربي خون بالا هستند زيادهروي در مصرف، باعث اختلال در وضعيت سلامت آنها خواهد شد. بنابراين براي برخورداري از تعطيلاتي همراه با آرامش و سلامت، بهترين کار اين است که افراد، تعادل در مصرف مواد غذايي را در اين ايام در نظر بگيرند.»
توصيهها براي پذيرايي از ميهمان
دکتر سيد علي کشاورز، متخصص تغذيه و مدير گروه تغذيه و بيوشيمي دانشگاه علوم پزشكي تهران ميگويد: «در هر ديد و بازديدي که مي رويم، شيريني و آجيل جز لاينفک پذيرايي از مهمانان نوروزي است، اما اگر افراد بخواهند درهر ديدو بازديدي از شيريني و آجيل استفاده کنند، علاوه بر اضافه وزن، مشکلاتي از قبيل مشکلات گوارشي نيز براي افراد به وجود مي آيد و جالب است بدانيد که درهمين شب نشيني ها، افراد بيشتر از چند برابر حالت عادي کالري دريافت مي کنند که اين افزايش دريافت کالري به همراه کاهش فعاليت افراد در اين ايام خطر ابتلا به چاقي و بيماريهاي وابسته به آن را چند برابر مي کند.»
وي در ادامه به هم خوردن ساعت خواب و يا مصرف تنقلات کم ارزش در زمان تماشاي تلويزيون را هم يکي ديگر از نکاتي ذکر مي کند که هشدار در رابطه با آن ضروري به نظر مي رسد.
دكتر كشاورز براي به حداقل رساندن اين آسيب ها به راهکاري مناسبي اشاره کرده و به همشهري مي گويد: «بهتر است در اين ايام از خيار که نوعي ميوه- سبزي است و کالري پاييني دارد، بيشتر استفاده شود و بعد از آن اولويت بامصرف ميوه ها باشد، البته بهتر است يادآور شويم که مصرف آجيل هم بر شيريني تقدم دارد، چرا که اگر تازه باشد نسبت به شيريني مواد مضر کمتري دارد.»مدير گروه تغذيه و بيوشيمي دانشگاه علوم پزشكي تهران تاكيد ميكند: «در ايام نوروز بهتر است برنامه غذايي مانند ساير زمانها تنظيم شود و مصرف آجيل و مغزها به عنوان ميانوعده و در مقدار متعادل باشد. ولي ميتوان حجم مواد غذايي را در وعدههاي اصلي كاهش داد؛ بهويژه شام را بسيار مختصر ميل كرد.»
دكتر ربابه شيخالاسلام، مدير موسسه تغذيه، سلامت و توسعه نيز با بيان اينكه بهتر است، ميز پذيرايي عيد را با ميوه ها، شيرينيهاي كوچك ، آجيل كم نمك، قطعات كوچك از ميوههاي خشك شده يا برگهها تزيين كنيد، چند توصيه عملي براي اين ايام دارد: «از پذيرايي با شيرينيهاي تر و چرب ،شكلات ها، شيرينيهاي بزرگ و كيك بپرهيزيد؛ از ميهمانان تان با چاي كمرنگ و در استكان يا فنجانهاي كوچك پذيرايي کرده و به جاي قند از كشمش يا توت خشك يا خرما استفاده كنيد؛ به خصوص اگر چاق هستيد، ياد بگيريد كه چاي را تلخ بنوشيد؛ اگر ميهمانتان را دوست داريد خيلي به او تعارف نكنيد، چراكه بعضي افراد به خصوص افراد ميانسال و سالمند ممكن است رژيمهاي خاصي داشته باشند و تعارف بيش از حد آنان را مجبور به مصرف خوردنيهايي ميكند كه برايشان مضر است.»
برنامهريزي براي تغذيه سالم
صبحانه، يكي از مهمترين وعدههاي غذايي است كه براي سلامت و تندرستي افراد اهميت خاصي دارد، اما در ايام تعطيل، گاهي كمتر به آن توجه ميشود. كارشناسان توصيه ميکنند که در ايام تعطيل، شبها زودتر بخوابيد تا صبح بتوانيد با شادابي از خواب برخيزيد. همچنين بهتر است صبحانه كاملي شامل مقادير مناسبي نان، شير، پنير، گردو و ... مصرف كنيد و از خوردن كره، خامه، سرشير تا حد امكان پرهيز کرده و براي ايجاد تنوع غذايي در صبحانهها از تخممرغ، خيار، گوجهفرنگي، ميوهها و آبميوه ها نيز استفاده کنيد.
دکتر شيخ الاسلام با اشاره به لزوم مصرف وعده هاي غذايي سبک در ايام نوروز ، ميگويد: «اگر در اين ايام به دليل ديد و بازديد ها، فرصت پختن غذا را نداريد، از غذاهاي حاضري و كم چرب همراه با انواع سالاد استفاده كنيد. شماميتوانيد براي يك هفته، سبزيجات شسته شده را به طور مناسبي در يخچال نگهداري كنيد و هر شب با آنها براي خود و خانواده سالادهاي خوشمزه درست كنيد. كاهو، كرفس، هويج، انواع كلم ، انواع فلفلهاي دلمهاي، خيار،گوجه- فرنگي، گل كلم از دوستان هميشگي سلامت هستند،به خصوص اگر سس سالاد را خودتان با روغن زيتون، ماست، سبزيهاي خشك معطر و ادويهاي كه دوست داريد درست كنيد که اگر گاهي با توجه به سليقه و ذايقه اعضاي خانواده تن ماهي و يا انواع حبوبات پخته، كشمش شسته شده، پنير رنده شده را به اين سالاد اضافه كنيد غذاي سالم و كاملي خوردهايد و همه سلولهايتان را راضي كردهايد.»
دکتر کشاورز نيز در اينباره ميگويد: «در اين ايام اگر در خانه ايد، از غذاهاي آبدار مثل سوپها، آش، ميوههاي آبدار، سبزيهاي آبدار مثل خيار و گوجه فرنگي و كاهو استفاده کنيد و سراغ سوسيس و کالباس،سسهاي پرچرب نرويد.»
تغذيه سالم در سفر
توصيه متخصصان اين است که کساني كه قصد مسافرت دارند بايد در طول سفر دقت كنند تا اصول تغذيهاي، بهداشت و ايمني مواد غذايي را رعايت كنند و نكتههاي زير را برمي شمرند:
براي جلوگيري از كمآبي و يبوست مقادير مناسبي آب بنوشيد. البته بهتر است از آبهاي بستهبندي كه سلامت آن مورد اطمينان است استفاده شود.
در صورتي كه به آب آشاميدني سالم دسترسي نداريد آب را حداقل به مدت 1 دقيقه بجوشانيد.
بهتر است بهجاي مصرف نوشابه، از دوغ و نوشيدنيهاي كمكالري استفاده كنيد.
براي برطرف شدن نياز مايعات بدن، آب بهترين نوشيدني است. تا حد امكان از مصرف سانديس و نوشابهها پرهيز كنيد.
جهت حفظ ايمني غذا و پيشگيري از انواع مسموميتها، غذاي مورد مصرف بايد كاملاً پخته شود.
ممكن است با توجه به مدت تعطيلات و احتمالاً تعجيل در ساعت حركت در تهيه غذا كوتاهي شود، بهگونهاي كه غذا بهويژه گوشتها بهطور كامل پخته نشده و همين سبب آلودگي و فساد آن شود
