در این كه یك رژیم غذایی غنی از غذاهای سرخ كردنی، خوردن وعده‌های غذایی بزرگ، دسرهای بی‌پایان و نوشیدنی‌های شیرین حاوی شكر منجر به اضافه وزن خواهد شد، شكی نیست.
همچنین این كاملا منطقی می‌باشد كه وقتی كالری بیشتری نسبت به كالری‌ كه در فعالیت بدنی‌تان می‌سوزانید را مصرف كنید وزن شما افزایش می‌یابد. ولی افراد زیادی هستند كه بیان می‌كنند اخیرا بدون دلیل مشخصی بطور ناگهانی افزایش وزن یافته‌اند. افزایش وزن حقیقتا ناراحت كننده است به ویژه وقتی شما حقیقتا نمی‌فهمید به چه علت عقربه ترازو مدام بالا می‌رود و وزنتان افزایش می‌یابد.
ما در این هفته در طی ۲ مقاله به ۵ عامل كه منجر به افزایش وزن شما در زمانی كه انتظارش را ندارید می‌شود، می‌پردازیم:
۱- كمبود خواب و خواب نامنظم: مطالعات نشان داده‌اند وقتی شما به اندازه كافی نمی‌خوابید بدن شما دچار استرس‌های فیزیكی و بیو شیمیایی می‌گردد و چربی را بیشتر و بهتر ذخیره می‌كند.
از طرف دیگر وقتی كه شما دچار خستگی هستید خودتان نیز نمی‌توانید به خوبی از عهده تسكین استرس‌ها و ناراحتی‌ها برآیید و لذا ممكن است از غذا به عنوان یك مكانیسم مقابله با استرس استفاده كنید و به علاوه شما ممكن است كالری‌های اضافه‌ای را از خوراكی‌هایی كه در آخر شب می‌خورید، دریافت كنید، در حالی كه اگر زودتر می‌خوابیدید كمتر می‌خوردید. علایم احتمالی عدم استراحت كافی در شما بدین شرح‌اند: خستگی، داشتن سطوح انرژی كم، به راحتی تسلیم شدن و احساس زودرنج بودن است.
توصیه آن است كه سعی كنید هر شب ۸ ساعت خواب داشته باشید. علاوه بر میزان خواب، خواب دیر هنگام و نامنظم نیز كه یكی از مشكلات جامعه امروزی است با تغییرات هورمونی باعث افزایش احتمال چاقی می‌گردد. مطالعات تحقیقاتی حاكی از آنست كه داشتن فعالیت بدنی منظم تاثیر بسزایی در تنظیم خواب شما خواهد داشت.
۲- افزایش استرس‌های روزمره: واكنش‌های ما به استرس، یك سری پروسه‌های بیو شیمیایی را برای حفظ بقاء در بدن فعال می‌كنند. ترشح یكسری از هورمون‌ها در اثر استرس مانند كورتیزول و لپتین در افزایش وزن و نیز چاقی شكمی می‌تواند موثر باشد.
بسیاری از افراد، غذا را به عنوان یك تسكین دهنده در استرس‌هایشان استفاده می‌كنند كه این خود باعث افزایش چاقی می‌گردد. گفته می‌شود افرادی كه در استرس‌ها غذا می‌خورند، تمایل به مصرف غذاهای غنی از كربوهیدرات دارند؛ چراكه این غذاها هورمون سروتونین مغز را كه اثری آرام بخش دارد، افزایش می‌دهند و لذا بسیاری از افراد مقادیر زیادی از غذاهای نشاسته‌ای را برای تسكین خود مصرف می‌كنند.
توصیه می‌شود هنگام استرس به جای پناه بردن به غذا، از تكنیك‌های آرامش بخش مانند برخی نرمش و ورزش‌ها استفاده شود كه علاوه بر بهبود وضعیت روانی، كالری را نیز می‌سوزاند و برای سلامتی مفید است.

دكتر حمیدرضا فرشچی
متخصص تغذیه وفوق تخصص دیابت و چاقی