با کودکی که وسايل ديگران را بدون اجازه بر می‌دارد چه باید کرد؟

با کودکی که وسايل ديگران را بدون اجازه بر می‌دارد چه باید کرد؟

از همان دوران کودکي تلاش کنيد تا مفهوم مالکيت را به او آموزش دهيد. مثلاً به او بگوييد که بايد برای برداشتن وسايل ديگران اول اجازه بگيرد در صورت عمل به اين رفتار برای او تشويق‌هایی در نظر بگيريد.

با آن که کودک بدون درک زشتی اين کار، وسايل ديگران را برداشته است اما بهتر است که جريمه‌ای کوچک برايش تعيين کنيد تا دريابد که از اين عمل ناخشنود هستيد. البته اين جريمه را با اقتدار و مهرباني، به دور از هرگونه خشونت ارائه کنيد.

پيشگيری از اين رفتارها بهترين روش ممکن است. از همان دوران کودکي تلاش کنيد تا مفهوم مالکيت را به او آموزش دهيد. مثلاً به او بگوييد که بايد برای برداشتن وسايل ديگران اول اجازه بگيرد در صورت عمل به اين رفتار برای او تشويق‌هایی در نظر بگيريد. برداشتن وسايل ديگران ممکن است در هر سنی رخ دهد؛ اما معنای اين عمل به اقتضای سن و شرايط افراد متفاوت است. اين رفتار در سنين خردسالي تا حدودی شايع است و انگيزه کودکان در اين زمان اغلب لذت بردن از داشتن چيزی يا اقناع حس کنجکاوی است.

بنابراين بچه‌ها معمولاً تلاش می‌کنند تا به وسايلی که والدين استفاده از آن را منع کرده‌اند يا متعلق به دوستان‌شان است دست يابند. کودکان کم سن و سال که هنوز به مدرسه نمی‌روند اغلب بدون آن که ارزش مادی اشيا را درک کنند، دست به اين کار می‌زنند، آن‌ها حتی گاه از اين که برداشتن چيزی بدون پرداخت پول يا اجازه از صاحب آن اشتباه است مطلع نيستند.

در واقع با آن که ممکن است به وسايل خود حساس باشند اما احتمال دارد مفهوم مالکيت برای ديگران را درک نکنند. هم چنين ممکن است کودکان به علت خشم، آزار رساندن به سايرين و يا داشتن استرس در محيط خانواده به انجام اين عمل اقدام کنند.

چه بايد کرد؟

البته نمی‌توان به صرف اين که کودک به رشد لازم نرسيده است يا چون مشکلات خاصی در محيط خانواده دارد از کنار اين رفتار به سادگي عبور کرد، اما خشونت و تنبيه شديد نيز شيوه برخورد مناسبی نخواهد بود.

بنابراين در ادامه به صورت خلاصه به برخی راه حل‌ها اشاره می‌شود:


۱. مراقب برخورد اول باشيد:

برخورد والدين در مقابل مشاهده نخستين بار از انجام اين رفتار بسيار حائز اهميت است. وقتي برای اولين بار از اين عمل کودک اطلاع می‌يابيد بايد تلاش کنيد تا آرامش خود را حفظ و از کاربرد واژه هايي مثل «دزد» و «دزدی کردن» خودداری کنيد. رفتارهای خشن و بسيار تند با کودک زمينه را برای ايجاد مشکلاتی ديگر از جمله دروغگويي فراهم می‌سازد.

۲. اشتباهش را با روش قابل فهم توضيح دهيد:

بهترين روش آن است که بد بودن اين کار را به شيوه‌ای قابل فهم برايش توضيح دهيد مثلاً احساس فردی که وسيله‌اش در دست کودک شماست را شرح دهيد. هم چنين با يک مثال ساده او را متوجه کنيد که اگر شخص ديگری همين کار را با خود او می‌کرد تا چه حد رنجيده می‌شد. چنانچه کودک مفهوم قوانين را درک می‌کند به او بگوييد که اين کار خلاف قانون است.

۳. جريمه‌ای کوچک برای کودک در نظر بگيريد:

با آن که کودک بدون درک زشتی اين کار، وسايل ديگران را برداشته است اما بهتر است که جريمه‌ای کوچک برايش تعيين کنيد تا دريابد که از اين عمل ناخشنود هستيد. البته اين جريمه را با اقتدار و مهرباني، به دور از هرگونه خشونت ارائه کنيد. مثلا محروم شدن از ديدن برنامه تلويزيوني مورد علاقه‌اش در همان روز می‌تواند يک جريمه مناسب با سن کودک باشد.

۴. شرايط را برای جبران اشتباهش فراهم کنيد:

بدون آن که عزت نفس و شخصيت کودک زير سوال رود يا برچسب دزدی به او بخورد، بايد شرايط را برای جبران اين اشتباهش فراهم کنيد. به عنوان مثال اگر چيزی از مغازه برداشته است بايد عذرخواهي و پول آن را پرداخت کند يا اگر وسيله همکلاسی‌اش را برگردانده است، به او بگوييد علاوه بر عذرخواهي، هديه‌ای هرچند کوچک به او بدهد.

۵. بيش از حد آسان نگيريد:

آسان‌گیری بيش از حد به اين بهانه که کودک‌تان هنوز کوچک است و درک لازم را ندارد خود می‌تواند باعث تثبيت رفتار در کودک شود و اين کار را به يک عادت برای او تبديل کند. بنابراين بي توجهی دائمی به اين گونه رفتارها يکي از نامناسب‌ترين شيوه‌هاست.

۶. ريشه اين اشتباه را قطع کنيد:

بررسي کنيد تا دريابيد که چه مشکلي باعث شده است تا کودک شما اين رفتار را انجام دهد. مثلاً گاه کودک واقعاً به چيزی احتياج دارد اما والدين اين نياز کودک را ناديده مي گيرند و او مجبور مي شود خود راه حلي برای مشکلش پيدا کند و چه روشی آسان‌تر از استفاده از وسيله شخص ديگری که در دسترس او قرار دارد؟! همچنين می‌توانيد بررسي کنيد که آيا در محيط کودک مشکلي وجود دارد که او به ناچار استرس و پريشاني خود را به اين نحو نشان می‌دهد؟!

۷. خودتان الگو باشيد:

يکي از راه‌های مناسب برای آموزش رعايت حق مالکيت ديگران، رعايت اين حقوق از سوی والدين است. پدران و مادران بايد مراقب رفتار خود باشند مثلاً بدون اجازه به وسايل ساير اعضای خانواده دست نزنند و حتي برای استفاده از وسايل کودک نيز از او اجازه بگيرند.

۸. پيشگيری کنيد:

پيشگيری از اين رفتارها بهترين روش ممکن است. از همان دوران کودکی تلاش کنيد تا مفهوم مالکيت را به او آموزش دهيد. مثلاً به او بگوييد که بايد برای برداشتن وسايل ديگران اول اجازه بگيرد در صورت عمل به اين رفتار برای او تشويق‌هایی در نظر بگيريد.

۹. در صورت لزوم به روان شناس مراجعه کنيد:

اگر کودک شما به دفعات به حقوق ديگران احترام نمی‌گذارد و وسايلشان را بر می‌دارد و اين عمل را همراه با خشونت، لجبازی و به قصد آزار سايرين انجام می‌دهد، ضرورت دارد که از راهنمايی‌های روان شناس يا روان پزشک نيز استفاده کنيد.