طراح برج و میدان آزادی تهران توصیه‌ها‌یی به شهرداری تهران در مورد عملیات بازسازی میدان آزادی کرده است که بیش از هر چیز این شگفتی را برانگیخته که مسئولان شهرداری تهران برای بازسازی این بنای ماندگار، هیچ مشورتی با طراحان آن نکرده اند.

حسین امانت، طراح برج و میدان آزادی تهران از مسئولان شهرداری خواسته است لااقل برای عملیات بازسازی از نظرات ایرج حقیقی كه مهندس كارگاه برج بوده است، استفاده كنند.

وی همچنین از مسوولان شهرداری تهران خواسته تا با توجه به آسیب‌پذیری برج آزادی از آلودگی هوا، ترافیك اطراف میدان را كم كنند.

امانت با اعلام این درخواست گفت: وضع اسیدی هوا روی سنگ‌های برج آزادی اثر می‌گذارد زیرا سنگ‌های برج كه مرمر جوشقان هستند، اصلشان آهكی است و از آلودگی هوا آسیب می‌بینند.

وی افزود: به نظر من راه‌حل اساسی این است كه ترافیك اطراف میدان را كم كنند اما نباید جریان رفت و آمد قطع شود. حتماً باید اتومبیل از آن اطراف رد شود و زندگی در آنجا جریان داشته باشد تا بنا زنده بماند ولی به نظرم تردد وسایلی مثل اتوبوس و كامیون و تعداد زیاد اتومبیل باید بررسی و محدود شود.

حسین امانت كه در سن 24 سالگی میدان و برج آزادی تهران را طراحی كرده است، خاطرنشان ساخت: باید كاری كنیم كه اتومبیل‌ها یك مانع و دیواری مقابل آزادی بوجود بیاورند و مانع بشوند كه مردم به سوی میدان بیایند. یعنی در طرح‌های شهری خیابان‌های میدان، باید سعی كرد مردم راحت به باغ وسط برسند.

طراح برج و میدان آزادی درباره آسیب‌دیدگی بدنه برج آزادی گفت: من عكس‌هایی را از این بنا دیده‌ام كه نشان می‌دهد لای سنگ‌ها گیاه سبز شده و فكر می‌كنم هر ساختمانی هرچقدر كه محكم باشد، اگر مدتی به آن نرسند، خراب می‌شود. در مورد رشد گیاهان در لابه‌لای سنگ‌ها واقعا نگران هستم چون ریشه گیاه سنگ‌ها را خرد می‌كند. او افزود: سنگ‌های برج آزادی با بتن و آهن ضد زنگ به هم چسبیده‌اند و پشت آنها یك سطح خشن است كه روی آن نلغزند. ولی هر سنگی كنار سنگ دیگر با یك ماده قابل انعطاف بندكشی شده است. چیزی شبیه به لاستیك كه قابل انعطاف است.

امانت تاكید كرد: اگر بخواهند در جریان مرمت از سیمان برای بندكشی استفاده كنند، این كار باعث شكستن سنگ‌ها می‌شود. به خاطر اینكه در گرمای تابستان و سرمای زمستان سنگ‌ها و بتن زیر آنها مرتبا منبسط و منقبض می‌شوند و اگر درزها قابل انعطاف نباشد، همگی خرد می‌شوند.

وی به مسوولان بازسازی میدان آزادی توصیه كرد كه برای عملیات بازسازی از نظرات ایرج حقیقی كه مهندس كارگاه برج بوده است، استفاده كنند.

امانت درباره كاشیكاری‌های برج آزادی نیز اظهار داشت: در عكس‌هایی كه دیده‌ام، كاشیكاری شیارهای نمای اصلی و روی گنبد اغلب خرد شده است. این اشكال كاشی معرق ایرانی است كه از تكه‌های كوچكی كه كنار هم می‌گذاریم، تشكیل شده و در زمستان با نفوذ برف و باران یخ می‌زند، می‌شكند و فرو می‌ریزد.

او افزود: امروزه با پیشرفت تكنیك كاشی، رفع این مشكل كه در اغلب بناهای قدیمی مشاهده می‌شود، ممكن است. امیدوارم در تعمیر این كاشیكاری‌ها نهایت دقت انجام شود كه طرح اصلی آنكه الهامی مدرن از نقوش سنتی ایرانی است، محفوظ بماند و تغییر نكند.

طراح برج آزادی كه اكنون در ونكوور كانادا زندگی می‌كند، گفت: من شنیده‌ام كه مدت زیادی است برج آزادی به روی مردم بسته شده كه البته به خاطر تعمیرات است. ولی این كار نباید زیاد طول بكشد. چون وقتی بنا تعطیل می‌شود، از بین می‌رود. نگهداری مداوم بنا مستلزم فعالیت در آن است.

او یادآور شد كه داخل برج از نظر مرمت كار زیادی ندارد و چون داخلش بتن لخت است، همیشه نو است و كافی است كه آن را تمیز كنند اما حیف است كه به این بنا رسیدگی نكنند و درهایش به روی مردم بسته باشد.

حسین امانت در توضیح مفاهیم بكار رفته در برج آزادی گفت: در این بنا، قوس اصلی وسط برج، نمادی از طاق كسری مربوط به دوره پیش از اسلام (دوره ساسانی) است و قوس بالایی كه یك قوس شكسته است از دوران بعد از اسلام و نفوذ اسلام در ایران حرف می‌زند. همچنین رسمی‌سازی‌هایی كه بین این دو قوس را پر می‌كند، خیلی ایرانی است و من آن را از گنبد مساجد ایران الهام گرفته‌ام.

او افزود: اساساً تكنیك گنبد‌سازی در ایران خیلی جالب است و شما در هر مسجدی كه می‌روید، یك چیز تازه‌ای می‌بینید. در این گنبدها كه نشانه نبوغ ایرانی است، معماران قدیم از قاعده مربع بنا وارد دایره گنبد شده‌اند و این كار را با كمك رسمی بندی‌ها و مقرنس كاری‌های بسیار زیبا انجام داده‌اند.

وی خاطر نشان ساخت: در برج آزادی هندسه بنا یك هندسه مربع مستطیل است كه از روی چهار پایه خود می‌چرخد و 16 ضلعی می‌شود و بالاخره به صورت یك گنبد شكل می‌گیرد. البته شما این گنبد را از بیرون نمی‌بینید اما از داخل برج قابل مشاهده است. دو طبقه داخل برج، یكی بالای قوس طاق اصلی و دیگری زیر گنبد است كه با آسانسور به آن می‌رسید. این طبقه كه به عنوان نمایشگاه طراحی شده با گنبدی از بتن سفید پوشیده شده. این گنبد مقرنس ایرانی را به نوع تازه‌ای اجرا می‌كند و ارتفاع آن از بام بیرون می‌زند و از بام دیده می‌شود كه با كاشی‌های فیروزه‌ای معرق ایرانی پوشیده شده است.

امانت گفت: برج آزادی طوری طراحی شده كه معطوف به حقیقت، جوهره و عمق فرهنگ ایران است. یعنی با توجه به آنچه كه در طول تاریخ بر سر ایران رفته و عظمتی كه در تاریخ این كشور هست، ساخته شده.

او تصریح كرد: درست است این كار در زمانی انجام شد كه یك وضع سیاسی دیگری در ایران حكمفرما بود، اما وقتی من آن را طراحی كردم به تمام دوره‌های تاریخی و به آینده ایران فكر می‌كردم؛ نه به آن وضع سیاسی خاص.

منبع: شريف نيوز